ทุเรียนพันธุ์นกกระจิบ

 

๑. ชื่อพืช/ชื่อสามัญ ทุเรียน
๒. ชื่อวิทยาศาสตร์ Durio zibethinus Murray
๓. ชื่อเรียกในท้องถิ่น ทุเรียนพันธุ์นกกระจิบ
๔. ชนิดพืช ไม้ผลไม้ยืนต้น
๕. ลักษณะประจ าพันธุ์/ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ (ต้น/ใบ/ดอก/ผล)
ต้น เป็นไม้ยืนต้นประเภทใบเลี้ยงคู่ขนาดใหญ่ สูงประมาณ ๑๐-๑๕ เมตร ล าต้นตรง แตกกิ่งก้านจาก
ล าต้นโดยรอบ เรือนยอดทรงกลมหรือทรงเจดีย์ เปลือกสีเทาแก่หรือน้ าตาลแดง ผิวขรุขระหลุดลอก
ออกเป็นสะเก็ด ไม่มียาง
ใบ เป็นใบเดียว เรียงตัวแบบสลับในระนาบเดียวกัน
ดอก เป็นแบบดอกเดี่ยว มีลักษณะคล้ายระฆัง มีส่วนของ ดอกครบถ้วนและเป็นดอกสมบูรณ์เพศ มีรัง
ไข่อยู่เหนือส่วนอื่นของดอกแต่ละ ดอกประกอบด้วย กลีบเลี้ยงอยู่ชั้นนอกสุดมีสีเขียวอมน้ าตาล หุ้มดอกไว้
มิดชิดโดยไม่มีการแบ่งกลีบแต่เมื่อดอกใกล้แย้ม จึงแยกออกเป็นสองหรือสามกลีบ กลีบรองลักษณะคล้าย
หม้อตาลโตนดอยู่ถัดเข้าไปจากกลีบเลี้ยง กลีบดอกสีขาวนวลมี ๕ กลีบ เกสรตัวผู้มี ๕ ชุด ประกอบด้วย
ก้านเกสร ๕-๘ อัน ทุเรียนมักออกดอกเป็นช่อๆหนึ่งมีตั้งแต่ ๑-๓๐ ดอก ดอกมักอยู่รวม กันเป็นพวงๆมี ๑-
๘ ดอก
ผล เป็นผลแห้งแตก (capsule) ส่วนใหญ่มี ๕ พู และบางพันธุ์อาจมี ๖ พู เปลือกมีหนามรูปทรงพิระมิด (Pyramidal) เนื้อละเอียดสีเหลืองเข้ม กลิ่นอ่อน รสชาติหวานมัน
๖. ถิ่นก าเนิด ทุเรียนเป็นไม้ผลเมืองร้อน มีแหล่งก าเนิดในสุมาตรา หรือบอร์เนียว มาลายา ได้แพร่มา
ใน ไทย พม่า ซีลอน ฟิลิปปินส์
๗. แหล่งพันธุ์ ทุเรียนพันธุ์นกกระจิบ มีถิ่นก าเนิดแถบธนบุรี ได้จากการเพาะเมล็ดพันธุ์ทองย้อยเดิม
โดยนายฉัตร เป็นผู้เพาะและคัดเลือกลักษณะผล
๘. การปลูกและการดูแลรักษา
การเตรียมพื้นที่
ต้องปรับพื้นที่ก่อนที่จะก าหนดผังปลูกและติดตั้งระบบน้ า โดยปรับพื้นที่ให้ราบไม่ให้มีแอ่งที่น้ า
ท่วมขังได้ และถ้าเป็นไปได้ควรปรับเป็นเนินลูกฟูกเพื่อปลูกทุเรียนบนสันเนิน ระยะห่างระหว่างต้นและ
ระหว่างแถวด้านละ ๙ เมตร ปลูกได้ไร่ละ ๒๐ ต้น หรือ ๘ ถึง ๑๐ X ๘ ถึง ๑๐ เมตร ปลูกทุเรียนได้
ประมาณ
๑๖ ถึง ๒๕ ต้นต่อไร่ และการท าสวนขนาดใหญ่ ควรขยายระยะระหว่างแถวให้กว้างขึ้นเพื่อสะดวกต่อการ
น าเครื่องจักรกลต่างๆ ไปท างานในระหว่างแถว นอกจากนี้ในการวางแนวก าหนดแถวปลูก จะต้อง
ค านึงถึงแนวปลูกขวางความลาดเทของพื้นที่ หรืออาจก าหนดในแนวตั้งฉากกับถนน หรือก าหนดแถว
ปลูกไปในแนวทิศตะวันออกหรือทิศตะวันตก และถ้ามีการจัดวางระบบน้ าจะต้องพิจารณาแนวทางจัดวาง
ท่อในสวนด้วย จากนั้นจึงปักไม้ตามระยะที่ก าหนดเพื่อขุดหลุมปลูกต่อไป
วิธีการปลูก
การปลูกทุเรียนสามารถท าได้ทั้งการขุดหลุมปลูก ซึ่งเหมาะกับพื้นที่ที่ค่อนข้างแล้งและยังไม่มี
การวางระบบน้ าไว้ก่อนปลูก ซึ่งวิธีนี้ดินในหลุมจะช่วยเก็บความชื้นได้ดีขึ้น แต่หากมีฝนตกชุก มีน้ าขังจะ
ท าให้รากเน่าและต้นทุเรียนตายได้ง่าย ส่วนการปลูกโดยไม่ต้องขุดหลุม (ปลูกแบบนั่งแท่นหรือยกโคก)
เหมาะกับพื้นที่ฝนตกชุก วิธีนี้ท าให้มีการระบายน้ าดี น้ าไม่ขังบริเวณโคนต้น แต่ต้องวางระบบน้ าให้ดีก่อน
ปลูก ซึ่งต้นทุเรียนจะเจริญเติบโตเร็วกว่าการขุดหลุม ทั้งนี้จุดเน้นที่ส าคัญ คือ ควรใช้ต้นกล้าที่มีขนาด
เล็ก มีระบบรากดี ไม่ขดงอ แต่หากจะปลูกด้วยต้นกล้าขนาดใหญ่ควรตัดแต่งรากที่ขดงอทั้งที่ก้นถุงและ
ด้านข้าง รวมทั้งควรมีการพรางแสงให้กับต้นทุเรียนที่ปลูกใหม่ด้วยตาข่ายพรางแสงหรือ(ทาง) ใบมะพร้าว
หรือปลูกไม้ที่ให้ร่มเงา เช่น กล้วย เป็นต้น
ฤดูปลูก
หากมีการจัดระบบการให้น้ าอย่างมีประสิทธิภาพ สามารถดูแลให้น้ ากับต้นทุเรียนได้สม่ าเสมอ
ช่วงหลังปลูก และควรปลูกตั้งแต่เดือนมีนาคมถึงเดือนเมษายน แต่ถ้าหากจัดระบบน้ าไม่ทันหรือยังไม่อาจ
ดูแลเรื่องน้ าได้ ควรจะปลูกในช่วงต้นฤดูฝน
๙. การจดทะเบียนเป็นสินค้า GI (สินค้าที่มีเอกลักษณ์เฉพาะแหล่งภูมิศาสตร์) ไม่มี
๑๐.การใช้ประโยชน์ ใช้เป็นไม้ประดับ ใช้ส่วนของหม้อของต้นหม้อข้าวหม้อแกงลิงมาท าขนม

๑๑.เอกสารอ้างอิง
กรมวิชาการเกษตร. เกษตรดีที่เหมาะสมส าหรับทุเรียน. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศ
ไทย. กรุงเทพมหานคร. กรมส่งเสริมการเกษตร และกรมวิชาการเกษตร. ๒๕๔๑. เทคโนโลยีการผลิต
ทุเรียนนนอกฤดูให้มีคุณภาพ. เอกสารวิชาการ